• 2017/05/02

Raport OSCE o wyborach na Litwie 2016: negocjacje z przedstawicielami mniejszości narodowych muszą się odbyć

Raport OSCE o wyborach na Litwie 2016: negocjacje z przedstawicielami mniejszości narodowych muszą się odbyć

31 grudnia 2016 roku Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR), organ Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie OSCE (OSCE) opublikowało na swojej stronie internetowej raport oceniający sytuację wyborów parlamentarnych na Litwie, które się odbyły 9 października 2016 roku. Raport zawiera szesnaście punktów, z których punk dwunasty obejmuje uczestnictwo mniejszości narodowych na Litwie w wyborach.

Część ekspertów misji OSCE wyraziło zaniepokojenie, że partie, jak Akcja Wyborcza Polaków na Litwie – Związek Chrześcijańskich Rodzin (AWPL-ZChR), Sojusz Rosyjski oraz Związek Rosjan Litwy są jedynymi partiami, które reprezentują interesy mniejszości narodowych, a inne partie okazują tylko małe zainteresowanie w sprawie kontaktu z wyborcami, należącymi do mniejszości narodowych.

Raport zarzuca Litwie, że karty wyborcze były dostępne tylko w języku litewskim. Chociaż materiały informacyjne zostały przetłumaczone i opublikowane w języku polskim oraz rosyjskim w dwóch gazetach, wydawanych w językach mniejszości. Przedstawiciele mniejszości narodowych wyrazili swoją obawę ekspertom misji OSCE, że informacja o partiach i kandydatach w językach mniejszości narodowych była bardzo powierzchowna w porównaniu z materiałai informacyjnymi w języku państwowym. Były one również trudno dostępne. Publiczne debaty kandydatów odbywały się tylko w języku litewskim, co w skutku zmniejszyło ilość dostępnej informacji dla obywateli, stykających się z barierą językową, szczególnie starszego pokolenia. Główna Komisja Wyborcza (VRK)  mogła zapewnić uczestnikom kampanii wyborczych prawo do napisów w językach mniejszości, pod warunkiem pokrycia powiązanych z tym kosztów.

Według ekspertów misji OSCE, największą przeszkodą partii mniejszości narodowych jest wysoki próg wyborczy (5%), zwiększenie minimalnej liczby członków rejestrując partię oraz wprowadzone ograniczenie udziału kandydatów innych partii na listach wyborczych. 

Po ocenie danej sytuacji OSCE ODIHR zaleca:

  1. Zniesienie ograniczenia wyboru osób posiadających podwójne obywatelstwo;
  2. Sporządzenie dokładnych materiałów wyborczych w językach mniejszości i udostępnianie ich szczególnie w miejscowościach, zamieszkanych przez mniejszości narodowe. Warto również rozważyć dofinansowanie ze środków państwowych ideę debaty publicznej z napisami w językach mniejszości w telewizji państwowej.

 OSCE ODIHR pozytywnie oceniło wdrożenie poprzednich rekomendacji z 2012 roku, takich jak restrykcja dofinansowania kampanii partii politycznych rzeczami materialnymi, na przykład prezentami, termin naznaczenia VRK oraz zmianę granic okręgów wyborczych. Natomiast rekomendacje w sprawach uczestnictwa kobiet, monitoringu organizacji obywatelskich, zmniejszenie progu wyborczego, sporządzenia materiałów wyborczych w językach mniejszości narodowych lub oszczerstwa nie zostały wdrożone.

EFHR przypomina, że w dniu 27 września 2016 roku odbyło się spotkanie przedstawicieli EFHR z doradcą Wysokiego Komisarza OBWE ds. Mniejszości Narodowych OSCE, na które przybyły również osoby reprezentujące ODIHR. Najważniejszą kwestią spotkania był udział mniejszości narodowych w wyborach parlamentarnych 2016 roku. Omówiona została również kwestia naruszenia obietnic złożonych przez VRK w sprawie zapewnienia informacji o procesie głosowania w językach mniejszości narodowych, szczególnie na terenach gęsto zamieszkałych przez mniejszości.

Nie było to pierwsze spotkanie EFHR z przedstawicielami OSCE. EFHR jako organizacja pozarządowa, która już od 7 lat walczy z dyskryminacją i naruszeniami prawa mniejszości narodowych, szczególnie mniejszości polskiej, miała okazję zwrócić uwagę na sytuację prawną mniejszości narodowych na Litwie, która została uwzględniona w najnowszym raporcie.

Zespół EFHR pragnie podziękować przedstawicielom OSCE za możliwość uczestnictwa w spotkaniach na temat obserwacji praw mniejszości narodowych na Litwie.

Powiązane artykuły

Czy na Litwie istnieje systemowe przyzwolenie na mowę nienawiści?

Czy na Litwie istnieje systemowe przyzwolenie na mowę nienawiści?

Internet stał się czymś więcej niż codziennym narzędziem informacji, pracy czy rozrywki. Mowa nienawiści również znalazła…
Poznajcie Dariusza Zagrodzkiego, członka naszego zespołu

Poznajcie Dariusza Zagrodzkiego, członka naszego zespołu

Dariusz Zagrodzki ukończył studia prawnicze z wyróżnieniem. Obecnie jest wykładowcą z zakresu prawa międzynarodowego publicznego, prawa…
Oświadczenie EFHR w sprawie pochopnej propozycji zamknięcia szkół rosyjskiej mniejszości narodowej na Litwie

Oświadczenie EFHR w sprawie pochopnej propozycji zamknięcia szkół rosyjskiej mniejszości narodowej na Litwie

EFHR jednoznacznie i zdecydowanie sprzeciwia się propozycji zamknięcia szkół rosyjskiej mniejszości narodowej Napięcia związane z rosyjskimi…