• 2021/06/25

Sąd skonstatował: obecne ramy prawne nie są wystarczające dla zagwarantowania praw osób fizycznych

Sąd skonstatował: obecne ramy prawne nie są wystarczające dla zagwarantowania praw osób fizycznych

W dniu 23 marca 2021 r. Sąd Dzielnicowy m. Wilno wydał decyzję, w której zobowiązał Urząd Stanu Cywilnego (CMS) do dokonania zmiany nazwiska obywatelce Republiki Litewskiej z „Bekuja” na jego oryginalną formę „Beqja” oraz wydanie nowego aktu małżeństwa i zarejestrowanie urodzenia dziecka wnioskodawców pod nazwiskiem „Beqja”. Decyzja ta stała się już ostateczna. 

Z dokumentacji sprawy wynika, że powódka jest w związku małżeńskim z obywatelem Albanii. Mieszkając w Wielkiej Brytanii, powodom w 2020 roku urodził się syn. W 2021 r. powódka złożyła prośbę do CMS o zmianę nazwiska na „Beqja”, ponieważ chciała mieć takie samo nazwisko jak jej mąż. CMS wydał decyzję odrzucającą tę prośbę ze względu na brak jakichkolwiek możliwości ustawowych. W 2021 roku powódka złożyła prośbę do CMS o zarejestrowanie urodzenia jej syna na Litwie, nadając dziecku oryginalne nazwisko z literą „q”, ale CMS odrzucił prośbę powódki. Zdaniem powodów wnioski CMS naruszyły ich prawa rodzinne i uzasadnione oczekiwania.

W wyżej wymienionej decyzji Sądu Dzielnicowego m. Wilno sąd stwierdził, że obecna regulacja prawna Republiki Litewskiej nie jest wystarczająca do spełnienia potrzeb społecznych wyrażanych przez osoby fizyczne i do zagwarantowania ich praw. Artykuł 2.20(1) Kodeksu Cywilnego Republiki Litewskiej stanowi, że każdy człowiek ma prawo do swojego imienia. Prawo do imienia obejmuje prawo do nazwiska, imienia (imion) i pseudonimu. Z jednej strony obecnie obowiązujące ustawodawstwo nie przewiduje możliwości dokonywania wpisów w aktach stanu cywilnego w alfabecie nielitewskim, z drugiej strony orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („Trybunał Sprawiedliwości”) w rozstrzyganiu tego typu spraw jest równie istotne w niniejszej sprawie.

Trybunał Sprawiedliwości oświadczył, że imię i nazwisko osoby jest jednym z elementów jej tożsamości i życia prywatnego, które jest chronione przez art. 7 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej („Karta”) i art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Chociaż art. 7 Karty nie odnosi się wyraźnie do imienia i nazwiska osoby, jest ono nie mniej istotne dla życia prywatnego i rodzinnego osoby, ponieważ stanowi środek identyfikacji osoby i przypisania jej do określonej rodziny (zob. na przykład Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie C-391/09, Runevič-Vardyn i Wardyn). W swoim orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że odmowa zmiany imion i nazwiska obywatela państwa członkowskiego i uznania imion i nazwiska nabytych w innym państwie członkowskim może być uznana za ograniczenie swobód uznanych w art. 21 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jeżeli może powodować dla tej osoby poważne niedogodności na płaszczyźnie administracyjnej, zawodowej i prywatnej.

Pisownia nazwiska powódki i jej syna w sposób odmienny od nazwiska powódki z pewnością spowodowała pewne niedogodności dla rodziny powódki w ustaleniu tożsamości wszystkich członków rodziny oraz autentyczności przedłożonych dokumentów. Sąd stwierdził, że w niniejszym przypadku nie odstąpienie od istniejących ram prawnych i odrzucenie wniosku nie byłoby zgodne z zasadą słuszności i byłoby nieproporcjonalne do negatywnych konsekwencji, które wnioskodawcy ponieśliby z powodu odmiennych nazwisk. 

Europejska Fundacja Praw Człowieka (EFHR) udziela pomocy prawnej osobom dotkniętym problemem oryginalnej pisowni imion i nazwisk w dokumentach osobistych. Pomocy prawnej udzielają prawnicy EFHR oraz współpracujący z Fundacją Adwokaci znanych kancelarii prawnych. Pomoc prawna obejmuje porady, sporządzanie dokumentów i reprezentowanie w sądzie. Wszystkich zainteresowanych zachęcamy do rejestracji drogą mailową info@efhr.eu , telefonicznie + (370) 691 50 822. 

Powiązane artykuły

Czy na Litwie istnieje systemowe przyzwolenie na mowę nienawiści?

Czy na Litwie istnieje systemowe przyzwolenie na mowę nienawiści?

Internet stał się czymś więcej niż codziennym narzędziem informacji, pracy czy rozrywki. Mowa nienawiści również znalazła…
Poznajcie Dariusza Zagrodzkiego, członka naszego zespołu

Poznajcie Dariusza Zagrodzkiego, członka naszego zespołu

Dariusz Zagrodzki ukończył studia prawnicze z wyróżnieniem. Obecnie jest wykładowcą z zakresu prawa międzynarodowego publicznego, prawa…
Oświadczenie EFHR w sprawie pochopnej propozycji zamknięcia szkół rosyjskiej mniejszości narodowej na Litwie

Oświadczenie EFHR w sprawie pochopnej propozycji zamknięcia szkół rosyjskiej mniejszości narodowej na Litwie

EFHR jednoznacznie i zdecydowanie sprzeciwia się propozycji zamknięcia szkół rosyjskiej mniejszości narodowej Napięcia związane z rosyjskimi…