• 2014/04/14

Cel spraw sądowych Europejskiej Fundacji Praw Człowieka – wykrywanie luk w prawie

Cel spraw sądowych Europejskiej Fundacji Praw Człowieka – wykrywanie luk w prawie

023174682Europejska Fundacja Praw Człowieka (EFHR) jest organizacją pozarządową działającą na rzecz ochrony praw człowieka i mniejszości narodowych na Litwie. Jednym z celów EFHR jest wykrywanie luk w systemie prawnym. Fundacja prowadzi sprawy sądowe w celu wykrycia owych luk w prawie litewskim, co z kolei generuje pozytywne zmiany zarówno w systemie prawnym, jak i świadomości społeczeństwa. Jednym z takich sukcesów było między innymi zezwolenie Komisji na używanie oryginalnej formy zapisu imion i nazwisk w innych językach również w dokumentach oficjalnych, które zostało wprowadzone po ingerencji EFHR.

Jednym z najbardziej aktualnych tematów z zakresu ochrony praw i wolności mniejszości narodowych jest kwestia granicy pomiędzy ochroną języka państwowego a możliwością korzystania z języka ojczystego w życiu publicznym. Nieraz jest słyszane stwierdzenie, iż używanie alfabetu nielitewskiego  stwarza zagrożenie dla języka państwowego. Stwierdzenie to w zasadzie nie ma podstawy prawnej. Jednak właśnie to stanowisko sprzyja, iż dotychczas mniejszości narodowe nie mogą zapisać imion i nazwisk w formie oryginalnej na podstawie alfabetu łacińskiego, mieć dwujęzyczne tabliczki ulic na prywatnych budynkach oraz korzystać z języka ojczystego w życiu publicznym.

Na hipokryzję wskazuje również fakt, iż pomimo wyjaśnienia, podanego przez Sąd Konstytucyjny Republiki Litewskiej w decyzji z dn. 27 lutego 2014 r., że w paszportach obywateli Republiki Litewskiej w poszczególnych przypadkach w pisowni nielitewskich imion i nazwisk jest dopuszczalne używanie liter nie tylko z alfabetu litewskiego, lecz również znaków łacińskich, dotychczas nie mamy odpowiedniej reglamentacji prawnej. Bardziej oczywiste luki  zostały wykryte podczas prowadzenia określonych spraw sądowych przez EFHR.

W 2012 r. EFHR podała spostrzeżenia, że nazwy firm, tablice rejestracyjne samochodów, napisy turystyczne oraz banderole na towarach akcyzowych zawierają litery, których nie ma w alfabecie litewskim (http://www.efhr.eu/2012/07/19/nazwiska-nie-nazwy-firm-jak-najbardziej/), pomimo, iż litery „w, x i q” nie są zezwalane w imionach i nazwiskach.

Natomiast w dn. 14 grudnia 2012 r. EFHR otrzymała ze Służby Rejestru Mieszkańców przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych dane dotyczące zarejestrowanych na Litwie nielitewskich imion i nazwisk zapisanych w paszportach obywateli Republiki Litewskiej. W oparciu o dane powyższego pisma na Litwie zarejestrowano ponad 8000 takich imion jak Alexander, Katarzyna, Ewa, Tadeusz, Matthew, Maxim, Joanna oraz Odetta, a także takie nazwiska jak Lacroix, Leszczynska, Szczerba, Szulc, Brown i in. (http://www.efhr.eu/imie/). Podane przykłady wyraźnie wskazują na stronniczość i hipokryzję systemu prawnego, gdzie ta sama zasada nie obowiązuje dla wszystkich.

W 2013 r. EFHR rozpoczęła jeszcze dwie strategiczne sprawy sądowe – sprawę „WC” oraz sprawę „odznaczeń orderami Lecha Kaczyńskiego i Marii Kaczyńskiej”. Ostatnia była inspirowana stanowiskiem, które wyraził Egidijus Kūris, iż obecny system pisowni imion i nazwisk nie jest odpowiedni, a także podał pomysł podważyć dekret byłego Prezydenta Valdasa Adamkusa (http://www.delfi.lt/news/ringas/lit/ekuris-abeceles-nelaisveje.d?id=60748569). Po tym, gdy EFHR zaskarżyła decyzję Państwowej Komisji Języka Litewskiego do sądu (http://www.efhr.eu/2013/07/23/absurdalne-argumenty-inspekcji-jezyka-panstwowego-juz-niczym-nie-dziwia/) , Komisja zezwoliła na używanie oryginalnej formy zapisu imion i nazwisk w innych językach również w dokumentach oficjalnych (http://www.efhr.eu/2013/12/09/mozliwosc-zapisywania-imion-i-nazwisk-obcojezycznych-w-dokumentach-oficjalnych/).

Główną przeszkodą do skutecznej działalności EFHR podczas prowadzenia spraw sądowych jest  nieuznawanie EFHR za stronę postępowania. Oznacza to, że zgodnie z prawem litewskim chcąc posiadać wszystkie prawa procesowe w procesie sądowym, EFHR musi reprezentować osobę prywatną. Uwzględniając zmiany wprowadzone przez Komisję 9 kwietnia 2014 r. EFHR zrezygnowała ze swojej skargi w sprawie odznaczeń orderami Lecha oraz Marii Kaczyńskiej. Szczególnie cieszymy się z przychylności Komisji Języka Litewskiego na żądania EFHR oraz liczymy na dalszą współpracę.

EFHR

Powiązane artykuły

Czy na Litwie istnieje systemowe przyzwolenie na mowę nienawiści?

Czy na Litwie istnieje systemowe przyzwolenie na mowę nienawiści?

Internet stał się czymś więcej niż codziennym narzędziem informacji, pracy czy rozrywki. Mowa nienawiści również znalazła…
Poznajcie Dariusza Zagrodzkiego, członka naszego zespołu

Poznajcie Dariusza Zagrodzkiego, członka naszego zespołu

Dariusz Zagrodzki ukończył studia prawnicze z wyróżnieniem. Obecnie jest wykładowcą z zakresu prawa międzynarodowego publicznego, prawa…
Oświadczenie EFHR w sprawie pochopnej propozycji zamknięcia szkół rosyjskiej mniejszości narodowej na Litwie

Oświadczenie EFHR w sprawie pochopnej propozycji zamknięcia szkół rosyjskiej mniejszości narodowej na Litwie

EFHR jednoznacznie i zdecydowanie sprzeciwia się propozycji zamknięcia szkół rosyjskiej mniejszości narodowej Napięcia związane z rosyjskimi…